Konwerter Dane

Co naprawdę mierzy bit

Jednostki pamięci cyfrowej określają informację, a najmniejszym atomem tej informacji jest bit — pojedyncze tak-lub-nie, włączone-lub-wyłączone, 0-lub-1. Osiem bitów skupia się w bajt, praktyczną jednostkę służącą do kodowania jednego znaku tekstu, podczas gdy nibble (cztery bity) to półbajt, na który czysto odwzorowuje się zapis szesnastkowy. Cała reszta to tylko przedrostki nawarstwione na wierzchu.

Od kart perforowanych do petabajtów

Bajt rozpowszechnił się w latach 50. i 60. XX wieku wraz z IBM-owskim System/360, który ujednolicił 8-bitowy bajt w obrębie całej platformy obliczeniowej. Przez dziesięciolecia przedrostki takie jak kilo i mega stosowano niedbale: inżynierowie mieli na myśli 1024 (zgrabną potęgę dwójki), podczas gdy reszta świata metrycznego — 1000.

Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna rozstrzygnęła spór w 1998 roku, wprowadzając przedrostki binarne — KiB, MiB, GiB, TiB — dla potęg liczby 1024, pozostawiając kB, MB, GB dla czystych potęg liczby 1000. Przyjęcie tej konwencji przebiega notorycznie nierówno.

Gdzie przedrostki żyją dziś

Producenci dysków i sprzętu sieciowego trzymają się systemu dziesiętnego: dysk SSD o pojemności 1 TB faktycznie zawiera 10¹² bajtów. Systemy operacyjne, kości pamięci i rozmiary plików skłaniają się ku binarnym, dlatego Windows raportuje ten sam dysk jako około 931 GiB. Sieci dodają kolejny zwrot akcji, mierząc przepustowość w bitach na sekundę — Mb/s i Gb/s — a nie w bajtach.

Gdzie matematyka zawodzi

Garstka błędów odpowiada za większość zamieszania wokół wielkości pamięci.

• Zakładanie, że dyskowi 1 TB „brakuje" miejsca — wcale nie; system operacyjny po prostu liczy w GiB.
• Utożsamianie łącza internetowego 1 Gb/s z pobieraniem 1 GB/s. Podziel przez 8: realny pułap to około 125 MB/s.
• Mieszanie Mb (megabit) i MB (megabajt) w jednym zdaniu — różnią się o czynnik osiem.
• Stosowanie tej samej konwencji przedrostków do pojemności RAM i dysku; moduły pamięci są praktycznie zawsze binarne.